Het Amsterdamse Plan Zuid heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in de hedendaagse letteren. Verwonderlijk is dat niet, vanwege de geschiedenis van de buurt, Anne Frank en familie, en de vele duizenden anderen die in de bezettingstijd ook zijn weggevoerd en nooit meer teruggekomen. De omvang van die misdaad is nauwelijks voor te stellen. Bij ons om de hoek. Zoveel mensen. En niet eens zo heel lang geleden.

Sebrenica op het Olympiaplein, of in de Maasstraat, daar waar nu een bloemenkraam en een viskar staan. Naast sommige trapportalen zie je nog steeds littekens van toen, in de vorm van soms half uitgewiste, maar nog altijd duidelijk zichtbare, handgeschilderde huisnummers - goed te lezen bij nachtelijke razzia's wanneer alles verduisterd was… In zekere zin is dit Zuid, zoals meer door de geschiedenis getekende plekken in de wereld, een openluchtmuseum dat de herinnering in stand houdt aan alles wat nooit had mogen gebeuren en dat (in ieder geval hier) wellicht niet gauw opnieuw zal plaatsvinden - zolang het maar niet vergeten wordt. Die hoop overschaduwt alle tragiek en voedt de buurt met waarde en schoonheid.

Die schoonheid wordt natuurlijk ook en vooral bepaald door het sierlijke, licht meanderende stratenplan en de onverwisselbare architectuur: de lange rijen gesloten woonblokken met hun erkers, trapportalen, ornamenten, die al meer dan zeventig jaar minzaam én over de brede lanen met hun tramrails én over bijna dorps aandoende pleintjes uitkijken. Uiterlijk is er niet veel veranderd, de tijd is er misschien niet stil blijven staan, maar je stapt zo in een andere tijd, een stilte van vroeger die iets melancholieks oproept en waarin het tegelijk aangenaam flaneren is.

Het is kortom een uitzonderlijk en een uitzonderlijk mooi en intrigerend deel van Amsterdam, en schrijvers zouden nu eenmaal geen schrijvers zijn als ze dat bij tijd en wijlen niet zouden opmerken. Wij nodigen u bij deze uit passages uit boeken voor ons op te sporen, die Plan Zuid zijn welverdiende plaats in de romankunst hebben gegeven en nog steeds geven.

(Paul Gellings)

Eerder geplaatste artikelen over dit onderwerp vindt u in ons archief. KLIK HIER >>

Toon # 
Titel Auteur Hits
HERINNERINGEN: bundeltje "ANNO TOEN" Geschreven door Redactie GvPZ 3335
LITERATUUR: Anne Frank - Stille getuigen / Silent Witness Geschreven door Redactie GvPZ 4516
LITERATUUR: Onderduiken doe je zo Geschreven door Redactie GvPZ 3696
LITERATUUR "De Mastmakersdochters" Geschreven door redactie GvPZ 4665
LITERATUUR: In de schaduw van de Wolkenkrabber Geschreven door Redactie GvPZ 5539
LITERATUUR: Mevrouw, is dit uw zoon? Geschreven door Redactie GvPZ 8624
ARCHIEF: Poëzie en literatuur Plan Zuid Geschreven door Redactie GvPZ 7770